NOWE KONTEKSTY · ONLINE
MBCT online — terapia poznawcza oparta na uważności
MBCT to grupowy program, który łączy praktykę uważności z elementami terapii poznawczej i powstał, by zapobiegać nawrotom depresji. Sprawdź, dla kogo jest, jak wygląda i co możesz zrobić w Nowych Kontekstach.
Zobacz specjalistówCzym jest MBCT i dla kogo powstał?
MBCT (Mindfulness-Based Cognitive Therapy) opracowali Zindel Segal, Mark Williams i John Teasdale jako adaptację programu MBSR. Łączy praktykę uważności z zasadami terapii poznawczo-behawioralnej. Uczy zauważać wczesne sygnały spadku nastroju i inaczej odnosić się do negatywnych myśli, zamiast wpadać w spiralę rozpamiętywania.
Program powstał z myślą o osobach, które przeszły nawracającą depresję i są w okresie poprawy. Jego celem jest zmniejszenie ryzyka kolejnego epizodu, a nie leczenie depresji, która trwa teraz.
Co mówią badania i wytyczne?
W badaniu z randomizacją Teasdale'a i współpracowników (2000; 145 osób) MBCT zmniejszał ryzyko nawrotu u osób z co najmniej trzema wcześniejszymi epizodami depresji. U osób z dwoma epizodami takiego efektu nie stwierdzono.
Metaanaliza danych 1258 pacjentów z dziewięciu badań (Kuyken i in., 2016) wykazała mniejsze ryzyko nawrotu w ciągu 60 tygodni u osób po MBCT — zarówno w porównaniu z osobami bez MBCT, jak i z innymi aktywnymi formami leczenia.
Brytyjskie wytyczne NICE (NG222) wymieniają MBCT, obok grupowej terapii poznawczo-behawioralnej, jako możliwość zapobiegania nawrotom u osób po remisji z podwyższonym ryzykiem nawrotu — zamiast dalszego przyjmowania leków albo razem z nim. Te wyniki dotyczą programu MBCT, a nie każdego kursu uważności.
Jak wygląda program MBCT?
Wytyczne NICE opisują grupowy program uważności dla osób z depresją tak:
- zwykle osiem regularnych spotkań w grupie, najczęściej od 8 do 15 osób,
- najlepiej dwie osoby prowadzące, z których co najmniej jedna ma przygotowanie i kompetencje w tej konkretnej formie terapii,
- praca skupiona na zauważaniu myśli, emocji i odczuć z ciała, a nie na ich zmienianiu,
- przy zapobieganiu nawrotom — wyraźny nacisk na plan działania na wypadek powrotu objawów.
Oksfordzki ośrodek uważności (Oxford Mindfulness) prowadzi MBCT dla osób z depresją jako ośmiotygodniowy kurs grupowy ze spotkaniami po dwie godziny. Harmonogram, praktykę między spotkaniami i zasady kwalifikacji podaje opis konkretnego kursu.
Jak wybrać MBCT online?
Jeśli szukasz kursu MBCT online, sprawdź przed zapisem:
- czy to program MBCT, a nie ogólny kurs uważności pod podobną nazwą,
- jakie przygotowanie nauczycielskie w MBCT ma osoba prowadząca,
- czy przed kursem jest rozmowa lub ankieta, w której możesz opisać swoją sytuację,
- czy spotkania odbywają się na żywo, w stałej grupie, a nie jako nagrania.
Przegląd Baer, Crane, Miller i Kuyken (2019) wskazuje, że ryzyko trudnych reakcji w programach uważności zależy między innymi od przygotowania prowadzącego i sytuacji uczestnika. Dlatego te pytania mają znaczenie.
Kiedy MBCT nie jest pierwszym krokiem?
Badania, na których opierają się zalecenia, dotyczyły głównie osób w okresie poprawy po depresji. Jeśli teraz przeżywasz nasilony epizod depresji, lepszym pierwszym krokiem jest konsultacja, psychoterapia albo wizyta u psychiatry. Do programu można wrócić, gdy nastrój się ustabilizuje.
Jeśli przyjmujesz leki przeciwdepresyjne, decyzję o ich kontynuowaniu podejmuj z lekarzem prowadzącym — udział w MBCT nie jest powodem, by samodzielnie je odstawić.
Obniżony nastrój i depresjaCzy w Nowych Kontekstach prowadzimy MBCT?
Nie. W naszej ofercie nie ma dziś programu MBCT i nikt z zespołu nie ma w biogramie przygotowania nauczycielskiego do jego prowadzenia. Przygotowanie opisujemy osobno dla każdej osoby:
- Aleksandra Suty ukończyła kurs „MBCT — Terapia poznawcza oparta na uważności” (Uważka, 2023) i w psychoterapii indywidualnej korzysta z podejść opartych na uważności, w tym z MBCT.
- Joanna Zuzańska wymienia MBCT wśród metod, z których korzysta w psychoterapii indywidualnej, razem z elementami treningu uważności.
- Prof. dr hab. Zuzanna Setkowicz-Janeczko jest certyfikowanym nauczycielem MBSR (Polski Instytut Mindfulness, 2022) i MBCL. MBCL to program współczucia, a nie MBCT.
Kurs to informacja o rozwoju zawodowym, a nie uprawnienie do prowadzenia programu.
Porównaj profile specjalistówMBCL — życie ze współczuciemCo możesz zrobić teraz?
Jeśli po depresji chcesz zadbać o to, by nie wróciła, możesz pracować indywidualnie. W psychoterapii online można korzystać z praktyk uważności i z pracy nad wczesnymi sygnałami spadku nastroju, dopasowanych do Twojej historii. Jeśli nie wiesz, od czego zacząć, umów konsultację psychologiczną — może obejmować jedno lub kilka spotkań i nie zobowiązuje do psychoterapii.
Ceny i czas spotkań podajemy w cenniku.
Konsultacja psychologiczna onlinePsychoterapia indywidualna onlineCennikPytania o MBCT online
Czy MBCT to psychoterapia?
MBCT ma w nazwie słowo „terapia” i korzysta z elementów terapii poznawczej, ale jest programem grupowym z ustalonym planem, wspólnym dla wszystkich uczestników. Psychoterapia indywidualna zaczyna się od Twojej sytuacji i nie ma z góry ustalonego planu zajęć.
Czy mogę wziąć udział w MBCT w trakcie epizodu depresji?
Program powstał dla osób w okresie poprawy i na takich osobach opierają się główne badania. W nasilonej depresji zacznij od konsultacji lub leczenia, a o udziale w programie porozmawiaj z osobą, która Cię prowadzi.
Czym MBCT różni się od MBSR?
Oba programy mają podobny, ośmiotygodniowy układ. MBSR jest przeznaczony dla szerokiej grupy dorosłych i dotyczy stresu, a MBCT dodaje elementy terapii poznawczej i skupia się na zapobieganiu nawrotom depresji. Szczegóły znajdziesz w artykule MBSR, MBCT i MBCL — czym się różnią.
Czy MBCL to to samo co MBCT?
Nie. MBCL to program życia ze współczuciem, zalecany jako kurs kontynuacyjny po kursie podstawowym, na przykład MBSR albo MBCT. Ma inne cele i inne praktyki.
Czy MBCT zastępuje leki?
U osób po remisji wytyczne NICE wymieniają MBCT jako możliwość dla tych, którzy nie chcą dalej przyjmować leków, albo jako uzupełnienie leczenia farmakologicznego. Tę decyzję podejmuje się z lekarzem prowadzącym, nie samodzielnie.
Specjaliści
mgr Aleksandra Suty ↗dr n. hum. Joanna Zuzańska ↗ Zobacz specjalistów na liście zespołuObszary, w których pracują specjaliści tego podejścia
Jakimi podejściami pracujemy?
Artykuły na blogu
Czym różnią się nurty terapii? Przewodnik dla pacjenta ↗MBSR, MBCT i MBCL — czym różnią się programy uważności? ↗Możesz zacząć od rozmowy.
Poznaj osoby z zespołu i wybierz odpowiednią formę spotkania.
Poznaj zespółMindfulness w psychoterapii