Terapia par czy terapia indywidualna — co wybrać?

Terapia par czy indywidualna? To pytanie pojawia się, gdy w związku jest trudno, a jednocześnie nie wiadomo, czy problem leży „między nami”, czy „we mnie”. Odpowiedź rzadko jest zero-jedynkowa. Poniżej opisujemy, czym różnią się obie formy, kiedy która może mieć więcej sensu, czy można je łączyć i w jakich sytuacjach wspólne sesje nie są dobrym początkiem. Jeśli szukasz opisu usługi, zajrzyj na stronę terapia par i relacji online.

Czym różni się terapia par od terapii indywidualnej?

W terapii par w centrum uwagi jest relacja: komunikacja, potrzeby, emocje i wzorce, które powtarzają się między osobami. W terapii indywidualnej pracuje się z doświadczeniem jednej osoby. Jej relacje też mogą być ważnym tematem, ale opowiadane są z jednej perspektywy.

Aktualne ceny obu form znajdziesz w cenniku.

Kiedy terapia par może być dobrym wyborem?

Terapię par warto rozważyć, gdy trudność dotyczy przede wszystkim tego, co dzieje się w relacji, na przykład:

• powracają te same konflikty i trudno Wam się usłyszeć,
• macie różne potrzeby i oczekiwania albo czujecie, że się od siebie oddalacie,
• stoicie przed ważną decyzją, zmianą okoliczności albo kryzysem w relacji.

Warunek jest jeden: wszystkie osoby chcą uczestniczyć. Udział drugiej osoby nie powinien być wymuszany.

Relacja i samopoczucie są ze sobą powiązane. Przegląd badań z dekady poprzedzającej 2012 rok wskazuje, że związek między trudnościami w relacji a zaburzeniami takimi jak depresja i lęk jest dobrze udokumentowany. Autorzy piszą też, że terapia par ma ważną rolę w leczeniu wielu zaburzeń (Lebow i in., 2012). Nie oznacza to, że przy każdej trudności z nastrojem trzeba zaczynać od wspólnych sesji. To raczej sygnał, że warto przyjrzeć się także relacji.

Kiedy lepiej zacząć od terapii indywidualnej?

Terapia indywidualna może być lepszym punktem wyjścia, gdy:

• trudność dotyczy głównie Ciebie, na przykład Twojego nastroju, lęku czy historii życia,
• druga osoba nie chce uczestniczyć w spotkaniach,
• potrzebujesz najpierw przestrzeni tylko dla siebie, żeby zastanowić się nad relacją i swoimi decyzjami.

Jeśli jedna osoba nie chce przyjść, możesz omówić swoją sytuację podczas indywidualnej konsultacji psychologicznej. Regularną pracę w pojedynkę opisuje strona psychoterapia indywidualna online. Czym te dwie formy różnią się od siebie, wyjaśniamy w artykule konsultacja psychologiczna a psychoterapia.

Terapia par czy indywidualna — pytania, które pomagają zdecydować

Zanim wybierzesz formę pomocy, możesz odpowiedzieć sobie na kilka pytań. Nie dają one gotowego wyniku, ale porządkują sytuację przed pierwszą rozmową:

• Czy to, co mnie martwi, pojawia się głównie w relacji, czy także w innych obszarach życia, na przykład w pracy albo w kontaktach z innymi ludźmi?
• Czy druga osoba widzi trudność podobnie i chce o niej rozmawiać?
• Czy czuję się w tej relacji bezpiecznie i mogę mówić otwarcie w obecności drugiej osoby?
• Czego oczekuję od spotkań: lepszego porozumienia, zrozumienia siebie, podjęcia decyzji?
• Czy jest coś, o czym na razie chcę porozmawiać tylko w cztery oczy?

Jeśli odpowiedzi są niejednoznaczne, to naturalne. Wybór między terapią par a terapią indywidualną można omówić na pierwszym spotkaniu. O zmianie formy pracy można też porozmawiać w trakcie, jeśli okaże się, że inna lepiej odpowiada na Waszą sytuację.

Kiedy wspólne sesje nie są punktem wyjścia?

Są sytuacje, w których pierwszeństwo ma bezpieczeństwo, a nie praca nad komunikacją. Dotyczy to zwłaszcza przemocy w relacji, kontroli i zastraszania, a także sytuacji, w których ktoś boi się drugiej osoby.

Terapia par przy przemocy jest w literaturze tematem spornym. Część badaczy uważa, że może mieć miejsce u niektórych par, ale tylko po starannej ocenie, z ciągłym monitorowaniem bezpieczeństwa i jako część szerszej pomocy (McCollum i Stith, 2008). Opublikowane wytyczne zalecają, by o przemoc pytać każdą parę, także w osobnych rozmowach z każdą osobą. Autorzy badania ankietowego wśród terapeutów par zwracają uwagę, że przemoc może pozostawać nierozpoznana, a wspólna terapia może być stosowana tam, gdzie jest przeciwwskazana (Schacht i in., 2009).

Jeśli w Twojej relacji jest przemoc albo boisz się partnera lub partnerki, nie musisz zaczynać od wspólnych sesji. Najpierw zadbaj o swoje bezpieczeństwo. Wsparcie osobom pokrzywdzonym przestępstwem i ich rodzinom oraz edukację na temat przemocy prowadzi między innymi Niebieska Linia IPZ. W sytuacji zagrożenia życia lub zdrowia zadzwoń na numer alarmowy.

Przed rozpoczęciem terapii par prowadząca powinna omówić warunki udziału, granice poufności i to, czy wspólna praca jest odpowiednia w Waszej sytuacji. Nie zbieramy opisu konfliktu w publicznym formularzu.

Czy można łączyć terapię par i indywidualną?

To możliwe, ale wymaga ustaleń. Zanim zaczniesz, warto zapytać osoby prowadzące:

• czy terapię indywidualną i terapię par prowadzi ta sama osoba, czy różne,
• co z rozmów indywidualnych może, a co nie może trafić na wspólne sesje,
• jak osoby prowadzące kontaktują się ze sobą, jeśli w ogóle.

Zasady poufności i jej granice omawia się przed rozpoczęciem pracy. Więcej o tym piszemy w standardach pracy.

Czy terapia par ma „uratować związek”?

Nie o to chodzi i nikt nie może tego zagwarantować. Nie obiecujemy uratowania związku ani konkretnego rezultatu. Celem jest lepsze zrozumienie potrzeb, emocji i wzorców w relacji. Decyzje o jej przyszłości należą do osób, które ją tworzą.

Co mówią badania? Według przeglądu Lebowa i współpracowników (2012) terapia par przynosi pozytywną zmianę u około 70% par, a jej skuteczność jest porównywalna ze skutecznością terapii indywidualnych i wyraźnie wyższa niż brak leczenia. Ten sam wynik pokazuje, że poprawa nie dotyczy każdej pary. Badania nie dotyczyły też wprost terapii online.

Jeśli chcecie sprawdzić, jak mogłyby wyglądać wspólne spotkania, zajrzyjcie na stronę terapia par i relacji online. Jeśli druga osoba nie chce uczestniczyć, możesz zacząć od indywidualnej konsultacji.

Jak wygląda terapia par online w Nowych Kontekstach?

Oferta obejmuje pary i inne konfiguracje relacji, także relacje niemonogamiczne. Każda uczestnicząca osoba potrzebuje warunków do prywatnej rozmowy. Przed zapłatą warto potwierdzić z prowadzącą sposób połączenia, liczbę osób i możliwość udziału z jednego lub kilku urządzeń. Szczegóły, w tym osoby prowadzące, znajdziesz na stronie terapia par i relacji online.

Najczęstsze pytania

Czy mogę przyjść na terapię par sam lub sama?

Terapia par zakłada udział osób w relacji. Jeśli chcesz porozmawiać o związku w pojedynkę, możesz zacząć od indywidualnej konsultacji albo psychoterapii indywidualnej.

Czy mogę jednocześnie chodzić na terapię indywidualną i terapię par?

Tak, jeśli ustalisz zasady z osobami prowadzącymi: kto prowadzi którą formę i co z rozmów indywidualnych trafia na wspólne sesje.

Czy terapia par jest też dla relacji niemonogamicznych i innych konfiguracji?

Tak. Liczbę uczestników, warunki udziału i przydatność wspólnej pracy uzgadnia się przed rezerwacją.

Co, jeśli jedna osoba nie chce przyjść?

Udział drugiej osoby nie powinien być wymuszany. Możesz omówić swoją sytuację podczas indywidualnej konsultacji.

Kiedy szukać pilnej pomocy

Jeśli myślisz o odebraniu sobie życia, planujesz zrobić sobie krzywdę, doświadczasz przemocy albo Twoje życie lub zdrowie jest zagrożone, nie czekaj na umówioną wizytę. Zadzwoń na numer alarmowy lub zgłoś się na najbliższy szpitalny oddział ratunkowy. Spotkania online nie są formą interwencji kryzysowej.

Źródła

1. Lebow J.L., Chambers A.L., Christensen A., Johnson S.M. (2012). Research on the treatment of couple distress. Journal of Marital and Family Therapy, 38(1), 145–168. doi:10.1111/j.1752-0606.2011.00249.x
2. McCollum E.E., Stith S.M. (2008). Couples treatment for interpersonal violence: A review of outcome research literature and current clinical practices. Violence and Victims, 23(2), 187–201. doi:10.1891/0886-6708.23.2.187
3. Schacht R.L., Dimidjian S., George W.H., Berns S.B. (2009). Domestic violence assessment procedures among couple therapists. Journal of Marital and Family Therapy, 35(1), 47–59. doi:10.1111/j.1752-0606.2008.00095.x
4. Niebieska Linia Instytut Psychologii Zdrowia. niebieskalinia.pl

Zasady przygotowania treści opisuje polityka redakcyjna.